قرص تگرتول : کاربردها، عوارض جانبی و نکات مهم

تگرتول دارویی است که برای درمان صرع مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این، می‌توان از آن برای تسکین دردهای عصبی ناشی از دیابت (نوروپاتی محیطی) و بیماری دردناک صورت به نام نورالژی سه قلو استفاده کرد.گاهی اوقات، تگرتول در درمان اختلال دوقطبی نیز کاربرد دارد، به‌خصوص زمانی که سایر داروها مؤثر نباشند.
این دارو تنها با نسخه پزشک قابل تهیه است و به صورت‌های مختلفی از جمله قرص‌های استاندارد و آهسته‌رهش، مایعات خوراکی و شیاف (دارویی که به داخل مقعد وارد می‌شود) عرضه می‌گردد.
بیشتر بخوانید:
- قرص ویسول چیست و چه کاربردهایی دارد؟
- قرص کلردیازپوکساید چیست و چه کاربرد و عوارضی دارد؟
نکات مهم
- اثرگذاری تگرتول معمولاً چند هفته طول می‌کشد.
- عوارض جانبی رایج تگرتول شامل خواب‌آلودگی، سرگیجه، سردرد و احساس یا حالت تهوع می‌باشد. این عوارض معمولاً خفیف هستند و خودبه‌خود از بین می‌روند.
- هنگام مصرف تگرتول برای صرع، بهتر است همیشه از همان برند استفاده کنید. اگر برند معمولی شما در دسترس نیست، با پزشک خود مشورت کنید.
- نوشیدن الکل در حین مصرف تگرتول ممکن است باعث افزایش خواب‌آلودگی یا خستگی شود. بهتر است در چند روز اول از نوشیدن الکل خودداری کنید تا تأثیر دارو بر شما مشخص شود.
- اگر تگرتول مصرف می‌کنید، از نوشیدن آب گریپ‌فروت پرهیز کنید. این نوشیدنی می‌تواند غلظت تگرتول را در بدن افزایش دهد و خطر عوارض جانبی را بالا ببرد.
چه کسانی می‌توانند تگرتول مصرف کنند:
اکثر بزرگسالان و کودکان یک ماهه و بالاتر می‌توانند تگرتول مصرف کنند.
کسانی که ممکن است نتوانند تگرتول مصرف کنند:
تگرتول برای برخی افراد مناسب نیست. برای اطمینان از بی‌خطر بودن این دارو، قبل از شروع مصرف، در صورت داشتن موارد زیر به پزشک خود اطلاع دهید:
- سابقه واکنش آلرژیک به تگرتول یا هر داروی دیگر
- بیماری قلبی
- یک اختلال خونی نادر به نام پورفیری
- سابقه مشکلات مغز استخوان
- باردار بودن، تلاش برای باردار شدن یا در دوره شیردهی بودن

نحوه و زمان مصرف تگرتول

تگرتول یک داروی تجویزی است که باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود.
دوز مصرفی
میزان مصرف تگرتول به شرایطی که برای آن تجویز شده است بستگی دارد. معمولاً با دوز پایین 100 تا 200 میلی‌گرم، یک تا چهار بار در روز شروع می‌شود و طی چند هفته افزایش می‌یابد تا به دوز مناسب برسد.
دوزهای روزانه معمول برای بزرگسالان عبارتند از:
- صرع: 800 تا 1200 میلی‌گرم
- درد عصبی: 600 تا 800 میلی‌گرم
- اختلال دوقطبی: 400 تا 600 میلی‌گرم
برای کودکان، دوز تگرتول بر اساس وزن آن‌ها تعیین می‌شود و پزشک کودک شما دوز مناسب را تجویز خواهد کرد.
تغییرات در دوز مصرفی
برای کاهش احتمال عوارض جانبی، پزشک ممکن است دوز تگرتول را از مقدار کم شروع کند و به تدریج طی چند روز یا هفته افزایش دهد. هنگامی که دوز مناسب پیدا شد، معمولاً ثابت می‌ماند مگر اینکه وضعیت شما تغییر کند یا پزشک داروی جدیدی را تجویز کند که ممکن است بر تگرتول تأثیر بگذارد.
نحوه مصرف
اگر تگرتول را تا چهار بار در روز مصرف می‌کنید، دوزهای خود را به طور مساوی در طول روز تقسیم کنید. به عنوان مثال، صبح، بعد از ناهار، اواخر بعد از ظهر و عصر.
شما می‌توانید هر نوع تگرتول را با یا بدون غذا مصرف کنید.
نحوه مصرف قرص:
- قرص‌ها را با یک نوشیدنی آب به طور کامل ببلعید.
- اگر در قورت دادن قرص مشکل دارید، قرص‌ها دارای خط امتیاز در وسط هستند که می‌توانید آنها را نصف کنید.
نحوه مصرف مایعات:
- قبل از اندازه‌گیری دوز، بطری را تکان دهید.
- از سرنگ یا قاشق پلاستیکی برای اندازه‌گیری دقیق دوز استفاده کنید. از قاشق چای‌خوری آشپزخانه استفاده نکنید زیرا مقدار دقیقی را اندازه‌گیری نمی‌کند.
نحوه مصرف شیاف:
- دستورالعمل‌های داخل بروشور بسته را مطالعه کنید.
- بسته‌بندی را بردارید و شیاف را به آرامی به داخل مقعد فشار دهید.
مدت زمان مصرف
- صرع یا اختلال دوقطبی: ممکن است نیاز باشد تگرتول را برای چندین سال مصرف کنید.
- درد عصبی: پس از برطرف شدن درد، ممکن است نیاز باشد تگرتول را برای چندین ماه مصرف کنید تا از عود درد جلوگیری شود.
فراموش کردن دوز
- اگر یک دوز تگرتول را فراموش کردید، به محض یادآوری مصرف کنید مگر اینکه نزدیک به نوبت بعدی باشد. در این صورت، دوز فراموش شده را کنار بگذارید و نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید.
- برای جبران دوز فراموش شده، دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
- مصرف منظم این دارو در صورت داشتن صرع بسیار مهم است زیرا از دست دادن دوز ممکن است باعث تشنج شود.
قطع مصرف تگرتول
- صرع: قطع ناگهانی تگرتول ممکن است باعث تشنج شود. کاهش تدریجی دوز تحت نظارت پزشک توصیه می‌شود.
- اختلال دوقطبی یا درد عصبی: ممکن است وضعیت شما به طور موقت پس از قطع مصرف بدتر شود.
برای هرگونه سوال یا نگرانی در مورد مصرف تگرتول، حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه خود مشورت کنید.

عوارض جانبی تگرتول

مانند تمام داروها، تگرتول نیز می‌تواند عوارض جانبی ایجاد کند، اگرچه همه افراد این عوارض را تجربه نمی‌کنند.
عوارض جانبی رایج
عوارض جانبی رایج تگرتول ممکن است در بیش از 1 نفر از هر 100 نفر رخ دهد. این عوارض معمولاً خفیف هستند و خود به خود از بین می‌روند. اگر این عوارض ماندگار باشند، اقدامات زیر می‌تواند به مدیریت آن‌ها کمک کند:
- احساس خواب‌آلودگی، سرگیجه یا خستگی
- تهوع یا استفراغ
- سردرد
- خشکی دهان
- افزایش وزن
به مصرف دارو ادامه دهید اما اگر این عوارض شما را آزار می‌دهند یا از بین نمی‌روند، با داروساز یا پزشک خود صحبت کنید.
عوارض جانبی جدی
بثورات پوستی
بثورات پوستی با تگرتول شایع است و در بیشتر موارد جدی نیست. با این حال، سندرم استیونز-جانسون (Stevens-Johnson Syndrome) یک عارضه جانبی نادر و جدی تگرتول است که علائمی شبیه آنفولانزا ایجاد می‌کند و به دنبال آن راش‌های قرمز یا بنفش که گسترش می‌یابند و تاول می‌زنند. پوست آسیب‌دیده در نهایت می‌میرد و پوسته می‌شود.
این عارضه ممکن است در 8 هفته اول شروع تگرتول یا زمانی که دوز خیلی سریع افزایش می‌یابد، رخ دهد. همچنین اگر تگرتول به طور ناگهانی برای چند روز قطع شود و سپس با همان دوز قبلی مجدداً شروع شود، بدون کاهش دوز و سپس افزایش مجدد آهسته آن، ممکن است این عارضه ایجاد شود.
سندرم استیونز-جانسون در موارد زیر شایع‌تر است:
- کودکان
- افرادی که در گذشته با داروهای مختلف ضد صرع دچار بثورات پوستی شده‌اند
- افرادی که به آنتی‌بیوتیکی به نام تری‌متوپریم حساسیت دارند
- افرادی که دارویی به نام والپروات سدیم مصرف می‌کنند
برای کاهش احتمال ابتلا به بثورات پوستی که ممکن است با سندرم استیونز-جانسون اشتباه گرفته شود، بهتر است در 3 ماه اول درمان با تگرتول، داروها یا مواد غذایی جدید را امتحان نکنید.
همچنین بهتر است تگرتول را در عرض 2 هفته پس از عفونت ویروسی، واکسیناسیون یا بثورات ناشی از چیز دیگری شروع نکنید.
عوارض جانبی طولانی‌مدت
برخی از عوارض جانبی تگرتول ممکن است در طولانی‌مدت بروز کنند. این موارد شامل پوکی استخوان و استئوپنی (افزایش خطر شکستگی استخوان) هستند.
پزشک می‌تواند آزمایش‌هایی را برای بررسی استحکام استخوان‌های شما ترتیب دهد. ورزش منظم و یک رژیم غذایی مناسب نیز می‌تواند به قوی نگه داشتن استخوان‌ها کمک کند.
سایر عوارض جانبی
اینها تنها برخی از عوارض جانبی تگرتول هستند. برای فهرست کامل عوارض جانبی، لطفاً بروشور داخل بسته داروی خود را مطالعه کنید.

بارداری، شیردهی و باروری در حین مصرف تگرتول

تگرتول و بارداری
مصرف تگرتول در دوران بارداری ممکن است با افزایش خطر مشکلات برای جنین همراه باشد. معمولاً پزشکان تنها زمانی توصیه به مصرف این دارو می‌کنند که مزایای آن بیشتر از خطرات احتمالی باشد.
اگر برای کنترل صرع تگرتول مصرف می‌کنید، مهم است که وضعیت شما در دوران بارداری کنترل شود، زیرا تشنج می‌تواند به شما و جنین آسیب برساند. در صورت بارداری، مصرف تگرتول را ادامه دهید، اما فوراً با پزشک خود مشورت کنید. ممکن است نیاز به مراجعه به کلینیک تخصصی صرع داشته باشید و پزشک تصمیم به تغییر داروی شما بگیرد.
اگر در حال تلاش برای باردار شدن هستید یا در حین مصرف تگرتول باردار شده‌اید، توصیه می‌شود دوز بالایی از اسید فولیک (5 میلی‌گرم در روز) مصرف کنید که می‌توانید آن را از پزشک یا ماما دریافت کنید. بهتر است از 3 ماه قبل از تلاش برای بارداری و تا 12 هفته اول بارداری اسید فولیک با دوز بالا مصرف کنید. در صورت عدم مصرف قبل از بارداری، نگران نباشید و بلافاصله پس از اطلاع از بارداری، مصرف آن را شروع کنید تا به رشد طبیعی کودک کمک کند.
ممکن است نوزاد شما چند روز پس از تولد نیاز به نظارت بیشتری داشته باشد زیرا گاهی علائم ترک تگرتول دارند.
تگرتول و شیردهی
در صورتی که پزشک یا مشاور بهداشت کودک شما را سالم ارزیابی کنند، مصرف تگرتول در دوران شیردهی مشکلی ندارد. تگرتول به شیر مادر منتقل می‌شود و اکثر نوزادان عوارض جانبی ندارند، اما برخی ممکن است خواب‌آلودتر باشند یا به خوبی تغذیه نکنند. مصرف داروهای دیگر همزمان با تگرتول ممکن است احتمال عوارض جانبی را افزایش دهد، اگرچه این مورد نادر است.
ادامه مصرف تگرتول برای حفظ سلامتی شما مهم است. بدون مشورت با پزشک مصرف آن را قطع نکنید. شیردهی برای شما و کودکتان مفید است.
در صورت مشاهده علائم زیر در نوزاد، به پزشک مراجعه کنید:
- مشکل در تغذیه
- خواب‌آلودگی غیرعادی
- ناراحتی معده
- زردی پوست یا چشم‌ها (زردی ممکن است در پوست‌های تیره کمتر قابل توجه باشد)
تگرتول و باروری
تگرتول معمولاً بر باروری زنان تأثیری نمی‌گذارد، اما گزارش‌های نادری از مشکلات باروری در مردان وجود دارد. در صورت داشتن هر گونه نگرانی، با پزشک خود مشورت کنید.

مصرف تگرتول با سایر داروها و مکمل‌های گیاهی

احتیاط در مصرف با سایر داروها
برخی داروها ممکن است بر نحوه عملکرد تگرتول تأثیر بگذارند. در صورت مصرف هر یک از داروهای زیر، به پزشک خود اطلاع دهید:
- داروهای جلوگیری از لخته شدن خون مانند وارفارین، آپیکسابان یا ریواروکسابان.
- آنتی‌بیوتیک‌ها یا ضد قارچ‌ها مانند کلاریترومایسین، اریترومایسین یا فلوکونازول.
- داروهای مورد استفاده برای افسردگی یا اضطراب مانند آمی‌تریپتیلین، سیتالوپرام یا میرتازاپین.
- سیکلوسپورین، تاکرولیموس یا سیرولیموس - داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی که پس از عمل پیوند استفاده می‌شوند و گاهی اوقات برای درمان آرتریت یا پسوریازیس نیز استفاده می‌شوند.
- داروهای مورد استفاده برای درمان HIV یا ایدز مانند داسوباویر یا ریتوناویر.
- مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOIs) که برای درمان افسردگی استفاده می‌شوند – این داروها می‌توانند برای چند هفته حتی پس از قطع مصرف بر تگرتول تأثیر بگذارند.
مصرف تگرتول همراه با مسکن‌ها
مصرف پاراستامول و ایبوپروفن با تگرتول برای مدت کوتاهی بی‌خطر است. در صورت نیاز به مصرف بیش از چند روز، با پزشک خود مشورت کنید.
تگرتول می‌تواند اثر مسکن‌های قوی مانند ترامادول، اکسی‌کدون و بوپرنورفین را کاهش دهد. در صورت نیاز به مصرف این داروها، پزشک ممکن است افزایش دوز را توصیه کند.
ترکیب تگرتول با داروهای گیاهی و مکمل‌ها
در دوران مصرف تگرتول، از مصرف خار مریم، که یک داروی گیاهی برای افسردگی است، خودداری کنید. این گیاه ممکن است اثر تگرتول را کاهش دهد.
اطلاعات کافی برای اثبات ایمنی سایر داروهای گیاهی یا مکمل‌ها در ترکیب با تگرتول وجود ندارد. این محصولات معمولاً مانند داروهای نسخه‌ای و داروهای داروخانه‌ای آزمایش نمی‌شوند و تأثیرات آن‌ها بر دیگر داروها به‌طور کامل بررسی نشده است.
سوالات متداول
تگرتول برای چه مواردی استفاده می‌شود؟
پاسخ: تگرتول یک داروی ضد تشنج است که برای درمان صرع استفاده می‌شود. همچنین برای مدیریت دردهای عصبی مانند نورالژی سه‌قلو و نوروپاتی محیطی ناشی از دیابت مؤثر است. علاوه بر این، تگرتول در درمان اختلال دوقطبی نیز استفاده می‌شود، به ویژه زمانی که سایر داروها مؤثر نبوده‌اند.
چگونه باید تگرتول را مصرف کنم؟
پاسخ: تگرتول را باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. معمولاً با دوز پایین (100 تا 200 میلی‌گرم) شروع می‌شود و سپس طی چند هفته به دوز مناسب افزایش می‌یابد. این دارو را می‌توانید با یا بدون غذا مصرف کنید. قرص‌ها را به طور کامل بلعیده و در صورت مشکل در قورت دادن، می‌توانید آنها را از وسط نصف کنید. مایع را قبل از مصرف خوب تکان دهید و با سرنگ یا قاشق مخصوص دوز مصرف کنید.
آیا تگرتول با سایر داروها تداخل دارد؟
پاسخ: بله، تگرتول ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و بر نحوه عملکرد آنها تأثیر بگذارد. برخی از این داروها شامل داروهای جلوگیری از لخته شدن خون (مانند وارفارین)، آنتی‌بیوتیک‌ها (مانند کلاریترومایسین)، داروهای ضد افسردگی (مانند سیتالوپرام) و داروهای مورد استفاده برای درمان HIV می‌باشند. همچنین مصرف تگرتول با مسکن‌های قوی ممکن است نیاز به تنظیم دوز داشته باشد. مهم است که به پزشک خود در مورد تمامی داروهای مصرفی اطلاع دهید.
آیا می‌توانم تگرتول را در دوران بارداری یا شیردهی مصرف کنم؟
پاسخ: مصرف تگرتول در دوران بارداری با افزایش خطر مشکلات برای جنین همراه است. اگر باردار هستید یا قصد باردار شدن دارید، باید این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید. ممکن است پزشک توصیه کند که مصرف تگرتول را ادامه دهید یا داروی دیگری را جایگزین کند. همچنین، مصرف اسید فولیک با دوز بالا در این دوران توصیه می‌شود. در دوران شیردهی، مصرف تگرتول معمولاً بی‌خطر است، اما ممکن است کودک شما به نظارت بیشتری نیاز داشته باشد. همیشه قبل از قطع یا تغییر داروی خود با پزشک مشورت کنید.
منبع: nhs.uk
https://www.betterlives.ir/%d9%82%d8%b1%d8%b5-%d8%aa%da%af%d8%b1%d8%aa%d9%88%d9%84/